Tiếp tục kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV, sáng 18.6, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính (VPHC).
Tham gia thảo luận, đại biểu (ĐB) Nguyễn Văn Cảnh (Đoàn Bình Định) đề xuất bổ sung hình phạt lao động công ích trong các hình thức xử lý VPHC, góp phần nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của pháp luật về xử lý VPHC.
Để phù hợp với điều kiện hạ tầng, nhân lực, văn hóa Việt Nam, hình phạt này chỉ nên áp dụng đối với người vi phạm 16 - 30 tuổi. Đây là độ tuổi quy định cho thanh niên trong Luật Thanh niên vừa được Quốc hội thông qua. Luật Thanh niên quy định trách nhiệm của thanh niên đối với Nhà nước và xã hội là gương mẫu chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện nghĩa vụ công dân, tham gia giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, quốc phòng, an ninh quốc gia; vì vậy thanh niên vi phạm cần được xử phạt, giáo dục kịp thời. Hình thức phạt tiền sẽ không đạt hiệu quả cao khi nhiều người ở độ tuổi này vẫn được hỗ trợ tài chính từ người thân, chưa bị áp lực cao về tài chính.
Để phù hợp với điều kiện hạ tầng, nhân lực, văn hóa Việt Nam, hình phạt này chỉ nên áp dụng đối với người vi phạm 16 - 30 tuổi. Đây là độ tuổi quy định cho thanh niên trong Luật Thanh niên vừa được Quốc hội thông qua. Luật Thanh niên quy định trách nhiệm của thanh niên đối với Nhà nước và xã hội là gương mẫu chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện nghĩa vụ công dân, tham gia giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, quốc phòng, an ninh quốc gia; vì vậy thanh niên vi phạm cần được xử phạt, giáo dục kịp thời. Hình thức phạt tiền sẽ không đạt hiệu quả cao khi nhiều người ở độ tuổi này vẫn được hỗ trợ tài chính từ người thân, chưa bị áp lực cao về tài chính.
“Nếu Quốc hội đồng ý đưa hình thức xử phạt lao động công ích vào luật thì cần giao Chính phủ quy định cụ thể về đối tượng áp dụng, loại hình công việc, nơi thực hiện, thời gian thực hiện, tổ chức giám sát và các nội dung liên quan”, ĐB Cảnh nói.
Bên cạnh đó, ĐB Nguyễn Văn Cảnh cũng quan tâm đến quy định ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước để ngăn chặn kịp thời các VPHC. Tuy nhiên, quy định “Ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước tại địa điểm vi phạm đối với cá nhân, tổ chức vi phạm trong xây dựng công trình, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ” mà không nêu cụ thể được cho từng nhóm vụ, việc cụ thể sẽ khó khả thi. Ở đây việc cắt điện, nước trong xây dựng công trình, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cũng có thể sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của bên không liên quan đến hành vi vi phạm. Do đó, cần cân nhắc bổ sung nội dung kèm theo là “việc ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước không làm ảnh hưởng đến lợi ích, hoạt động bình thường của các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm”.
Bên cạnh đó, tại Điều 11 của Dự thảo quy định những trường hợp không xử phạt VPHC gồm: thực hiện hành vi VPHC trong tình thế cấp thiết; do phòng vệ chính đáng; do sự kiện bất ngờ; do sự kiện bất khả kháng; do không có năng lực trách nhiệm hành chính; người thực hiện hành vi VPHC chưa đủ tuổi bị xử phạt VPHC.
Ngoài 6 trường hợp trên, ĐB Cảnh đề nghị bổ sung một trường hợp không xử phạt VPHC là khi hành vi được thực hiện vì thiện chí. Ngoài ra, với trường hợp công dân có hành động thiện chí thì trong quá trình xử lý vi phạm, nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần làm việc với họ thì họ được ưu tiên chọn nơi gặp đại diện của cơ quan nhà nước là nơi sinh sống hoặc làm việc. Quy định như vậy sẽ khuyến khích công dân thực hiện nhiều hành vi đạo đức trong xã hội.
Bên cạnh đó, ĐB Nguyễn Văn Cảnh cũng quan tâm đến quy định ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước để ngăn chặn kịp thời các VPHC. Tuy nhiên, quy định “Ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước tại địa điểm vi phạm đối với cá nhân, tổ chức vi phạm trong xây dựng công trình, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ” mà không nêu cụ thể được cho từng nhóm vụ, việc cụ thể sẽ khó khả thi. Ở đây việc cắt điện, nước trong xây dựng công trình, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cũng có thể sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của bên không liên quan đến hành vi vi phạm. Do đó, cần cân nhắc bổ sung nội dung kèm theo là “việc ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước không làm ảnh hưởng đến lợi ích, hoạt động bình thường của các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm”.
Bên cạnh đó, tại Điều 11 của Dự thảo quy định những trường hợp không xử phạt VPHC gồm: thực hiện hành vi VPHC trong tình thế cấp thiết; do phòng vệ chính đáng; do sự kiện bất ngờ; do sự kiện bất khả kháng; do không có năng lực trách nhiệm hành chính; người thực hiện hành vi VPHC chưa đủ tuổi bị xử phạt VPHC.
Ngoài 6 trường hợp trên, ĐB Cảnh đề nghị bổ sung một trường hợp không xử phạt VPHC là khi hành vi được thực hiện vì thiện chí. Ngoài ra, với trường hợp công dân có hành động thiện chí thì trong quá trình xử lý vi phạm, nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần làm việc với họ thì họ được ưu tiên chọn nơi gặp đại diện của cơ quan nhà nước là nơi sinh sống hoặc làm việc. Quy định như vậy sẽ khuyến khích công dân thực hiện nhiều hành vi đạo đức trong xã hội.